Verplichtingen inzake asbest: essentiële informatie over de asbestinventaris

De beheersing van asbest valt onder de verantwoordelijkheid van de houder van de zakelijke rechten op het gebouw. Daarom is het verplicht om een inventaris op te stellen van de materialen die asbest bevatten.

De verplichting tot asbestinventaris:

Sinds 1995 moet elke werkgever een uitgebreide inventaris opstellen van de materialen die asbest bevatten in alle gebouwen, met uitzondering van de moeilijk toegankelijke zones die onder normale omstandigheden geen risico op blootstelling opleveren. Deze inventaris, genaamd “visuele inventaris met beheersplan”, maakt het mogelijk om de risico’s verbonden aan asbest in kaart te brengen.

Vooraleer werken te ondernemen (asbestverwijdering, sloop, renovatie of elke ingreep die blootstelling aan asbest kan veroorzaken), moet de opdrachtgever de initiële inventaris aanvullen. Deze moet informatie bevatten over de asbesthoudende materialen in de moeilijk toegankelijke zones, alsook over machines en installaties die door de werken kunnen worden getroffen. Dit type inventaris, genaamd “destructief”, impliceert soms beschadiging van materialen bij de bemonstering die nodig is voor de analyse.

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest moet de destructieve asbestinventaris vóór de werken strikt voldoen aan het model bepaald door het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 10 april 2008.

Belangrijke punten om te onthouden:

• Geldigheidsduur: De asbestinventaris is één jaar geldig. Hij moet jaarlijks worden bijgewerkt, alsook na elke gebeurtenis die de toestand van de asbesthoudende materialen wijzigt (verwijdering, nieuwe detectie, beschadiging, enz.).

• Onverwachte ontdekking van asbesthoudende materialen: Als tijdens de werken materialen die mogelijk asbest bevatten worden ontdekt en niet vermeld staan in de inventaris, moet het uitvoerende bedrijf de opdrachtgever onmiddellijk informeren. De werken moeten worden stopgezet in alle potentieel besmette zones. De toegang daartoe is verboden tot de analyse van de materialen, de bijwerking van de inventaris en het beheersprogramma, en de aanpassing van het werkplan indien nodig.

Wanneer is een asbestinventaris verplicht?

De destructieve asbestinventaris is verplicht in de volgende gevallen:

• Voor elk werf van renovatie, verbouwing of sloop van een gebouw opgericht vóór 2001, het jaar waarin het gebruik van asbest in België verboden werd (zonder criterium van grootte).
• Om de werknemers te beschermen tegen de risico’s van blootstelling aan asbestvezels tijdens werken die deze kunnen vrijmaken.
• In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en in Wallonië wordt deze verplichting geregeld door regionale en federale wetgevingen, met name het Koninklijk besluit van 16 maart 2006 (gewijzigd) betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s verbonden aan asbest en het Besluit van de Waalse Regering van 17 juli 2003. In Vlaanderen gelden gelijkaardige bepalingen via het VLAREM.
  

​​
 

Wie is betrokken?

• Opdrachtgevers, werkgevers, syndici of vastgoedbeheerders: Elke persoon of entiteit die werken plant in een gebouw opgericht vóór 2001 moet een destructieve asbestinventaris laten opstellen.
• Werkgevers: Zij zijn wettelijk verplicht hun werknemers te beschermen door een asbestinventaris te voorzien vóór het begin van de werken, conform de Codex over het welzijn op het werk (Boek VI, Titel 3).
• Particulieren: Hoewel de inventaris niet verplicht is voor privé-gebruik zonder werken, moeten particulieren een destructieve inventaris bezorgen aan de aannemer vóór elke werf, om de veiligheid van de interveniënten te garanderen.
  

​​
 

Procedure en geldigheid:

• Opstelling: De inventaris moet worden uitgevoerd door een erkende deskundige of laboratorium, dat overgaat tot grondige inspecties en destructieve bemonsteringen voor analyse in het laboratorium.
• Conformiteit: Hij moet voldoen aan de technische voorschriften op regionaal en federaal niveau, met name die van de Codex over het welzijn op het werk en de regionale regelgevingen (bv.: modellen van inventaris in Wallonië of Brussel).
• Geldigheid: De inventaris is één jaar geldig. Hij moet worden bijgewerkt bij wijziging van de toestand van de asbesthoudende materialen (verwijdering, beschadiging, nieuwe ontdekking, enz.).
  
  

Gevolgen bij onverwachte ontdekking:

Als asbest tijdens de werf wordt ontdekt en niet opgenomen was in de initiële inventaris, gelden de volgende maatregelen:

• Onmiddellijke stopzetting van de werken in de betrokken zone.
• Verboden toegang tot de zone tot de risicobeoordeling.
• Bijwerking van de inventaris door een erkende deskundige vóór de hervatting van de werken.
  
  

Samenvatting van de verplichtingen:

Situatie	Type inventaris vereist	Wettelijke verplichting
Gewoon gebruik (gebouw werkgever)	Niet-destructieve asbestinventaris	Verplicht (sinds 1995)
Vóór werken, renovatie, sloop	Destructieve asbestinventaris	Verplicht (alle regio’s)
Particulieren (zonder werken)	Geen	Aanbevolen voor informatie
Particulieren (vóór werken)	Destructieve inventaris te bezorgen	Verplicht voor de aannemer

Conclusie:

De destructieve asbestinventaris vormt een essentiële wettelijke stap vóór elke werf in een gebouw opgericht vóór 2001 in België. Door de veiligheid van de werknemers te garanderen en te voldoen aan de federale en regionale regelgevingen, voorkomt hij de risico’s verbonden aan asbest en zorgt hij voor gemoedsrust bij renovatie- of sloopprojecten. Voor een optimale uitvoering roept u best een erkende deskundige in vanaf de planning van uw werken.

Regelgevend kader:

De verplichtingen inzake asbestinventaris worden bepaald door:

• Het Koninklijk besluit van 12 februari 2023 tot wijziging van titel 3 van boek VI van de Codex over het welzijn op het werk (federaal).
https://etaamb.openjustice.be/fr/nl/arrete-royal-du-12-fevrier-2023_n2023200641.html

• • Het Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 10 april 2008 (regionaal).

https://etaamb.openjustice.be/fr/arrete-du-gouvernement-de-la-region-de-bruxellescapit_n2008031254

Aanvullende informatie:

• • Regelgeving voor werven van verwijdering en inkapseling van asbest in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: raadpleeg de website van Leefmilieu Brussel.
https://environnement.brussels/pro/reglementation/obligations-et-autorisations/chantiers-denlevement-et-dencapsulation-damiante

• Lijst van erkende bedrijven voor deze werken: beschikbaar op de website van de federale overheid.

https://emploi.belgique.be/fr/agrements/agrement-amiante-entreprises-agreees-pour-des-travaux-de-demolition-et-retrait-damiante
​

​​